Inleiding

Met de milieueffectrapportage is op verschillende momenten in het proces van opstellen van de NOVI toegevoegde waarde geleverd vanuit de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Deze aandacht voor de kwaliteit van de fysieke leefomgeving ligt in eerste plaats voor de hand; de focus van de NOVI ligt immers op de gehele fysieke leefomgeving. Daarnaast vervulde de plan-m.e.r.-procedure een rol voor het borgen van deze aandacht gedurende het het proces. Vanuit het plan-m.e.r. is gaandeweg het beleidsproces het milieubelang meegenomen in de NOVI. Op vijf momenten tijdens de voorbereiding van de NOVI is vanuit plan-m.e.r.-perspectief expliciet reflectie geboden.

Tabel 1.1 | Overzicht reflectiemomenten

Reflectie 1 | februari 2016

Brede benadering

Aan de hand van het Rad van de Leefomgeving (voor een brede benadering van de leefomgevingskwaliteit) is bijgedragen aan agendering van onderwerpen die aandacht vergen in NOVI. Hierbij zijn bijvoorbeeld biodiversiteit en welzijn expliciet onder de aandacht gebracht als specifieke aandachtspunten.

Reflectie 2 | september 2017

Alternatieve beleidsopties

Bij de verkenning van beleidsopties door de verdiepingsgroepen is bijgedragen aan een expliciete en brede beschouwing van voor- en nadelen van beleidsopties. Dit is het moment dat de gevolgen van beleidsalternatieven globaal in beeld zijn gebracht. In het PlanMER worden de belangrijkste inzichten samengevat.

Reflectie 3 | mei 2018

Beleidskeuzes

Er is bijgedragen aan de aanscherping van de verhaallijn en beleidskeuzes NOVI. Ook zijn thema’s die (op basis van een eerste beschouwing van effecten) aandacht vergen geagendeerd.

Reflectie 4 | november 2018

Conflicterende claims

Er is bijgedragen aan de aanscherping van hoofdboodschappen in NOVI en aan het in beeld brengen van schurende punten en conflicterende claims.

Reflectie 5 | januari 2019

Onderwerpen PlanMER

Er is bijgedragen aan het expliciteren van keuzes bij conflicterende claims en het identificeren van onderwerpen die expliciet aandacht vergen in het planMER. Bij deze reflectie zijn risico’s ten aanzien van gezondheid, biodiversiteit en welzijn expliciet onder de aandacht gebracht bij de opstellers van de ontwerp-NOVI.

Dit achtergronddocument bij het PlanMER voor de Nationale Omgevingsvisie bevat een ‘reconstructie’ van de wijze waarop het plan-m.e.r. een rol heeft gespeeld bij het verkennen van beleidsopties/alternatieven van de ontwerp-NOVI. Dit betreft reflectiemoment 2 in de verdiepingsfase (fase 2) van de Omgevingsvisie (zie figuur 1.1).

Figuur 1.1 | Vroegtijdig aandacht voor de leefomgevingseffecten