Verdienvermogen

Verdienvermogen

Definitie: Verandering in het verdienvermogen van sectoren.

Huidige staat

4

De huidige staat ten aanzien van het verdienvermogen van sectoren is over het algemeen overwegend goed te noemen. Het (sterk verstedelijkte) Nederland behoort tot de meest dynamische en concurrerende kenniseconomieën in de wereld en is één van de landen met de hoogste arbeidsproductiviteit ter wereld.

Referentiesituatie

4

Richting 2030 is de verwachting dat het huidige verdienvermogen van sectoren behouden blijft. Voor de langere termijn bestaat een onzekerheid, afhankelijk van technologische, economische en demografische ontwikkelingen.

Definitie

Bij deze indicator is gekeken naar de verandering in het verdienvermogen van sectoren.

Huidige ambitie

Het Nederlandse economische beleid is gericht op het behouden van een goede internationale concurrentiepositie met economische sterke regio’s. Het topsectoren beleid zet in op de ontwikkeling van specifieke sectoren. De ruimtelijk-economische invulling van beleid gebeurt door de decentrale overheden en is regionaal verschillend. Een algemene kwantificering voor het ambitieniveau van deze indicator is niet beschikbaar.

Huidige staat

Het zwaartepunt in de wereldeconomie verschuift gestadigd naar groeilanden in Azië en Zuid-Amerika. Hoewel de Europese economie in zijn geheel naar verwachting langzamer zal groeien dan de wereldeconomie, blijven met name de stedelijke gebieden concurrerend. Het (sterk verstedelijkte) Nederland behoort tot de meest dynamische en concurrerende kenniseconomieën in de wereld en is één van de landen met de hoogste arbeidsproductiviteit ter wereld. De Nederlandse economie heeft zich de afgelopen decennia ontwikkeld tot een diensteneconomie en deze ontwikkeling zet zich naar verwachting voort. De verschillen in arbeidsproductiviteit tussen regio’s zijn gering. In de toekomst is in veel gebieden groei niet meer vanzelfsprekend. Groei wordt vooral verwacht in stedelijke regio’s, met name in het westen van het land. Daarnaast bestaat in een aantal regio’s, met name aan de landsgrenzen, het vooruitzicht van structurele krimp.

Digitalisering transformeert onze economie en maatschappij in een razendsnel tempo. Dit is een wereldwijde ontwikkeling, waarbij digitale technologieën op steeds meer plekken worden ingezet. Digitalisering is een belangrijke bron van innovatie en nieuwe bedrijvigheid, en daarmee van groei. Digitalisering kan daarnaast een belangrijk hulpmiddel zijn om de maatschappelijke uitdagingen van onze tijd op te lossen. Veel wordt daarnaast verwacht van doorbraken in de ontwikkeling van de smart machines en robots. Deze ontwikkeling kan leiden tot grote productiviteitsstijgingen en een nieuwe stimulans voor industriële productie in ons land (reshoring). Technologische vooruitgang zal de belangrijkste aanjager voor de groei van de arbeidsproductiviteit zijn.

Infrastructuur heeft een groot aandeel in het verdienvermogen van Nederland. Het goederenvervoer groeide in 2017 met 1,6 procent tot 1,95 miljard ton, de hoogste waarde ooit. In 2017 nam vooral het internationale vervoer toe. Dit is in lijn met de langjarige trend. Het aandeel van de Nederlandse zeehavens in de overslag in de Hamburg-Le Havre range is 47,5 procent in 2017, waarvan ca. 31% van Rotterdam. De luchtvracht groeide in 2017 net als in voorgaande jaren naar een historisch hoogtepunt. Naar verwachting blijft het goederenvervoer groeien voor alle modaliteiten, op de belangrijke corridors Rotterdam – Duitsland (en verder) en Rotterdam – België (en verder), en tussen de stedelijke regio’s (Ministerie IenW, 2018).

Referentiesituatie

Het omgevingsbeleid kan een groei faciliteren van 2% van het BBP op langere termijn. Hiervoor werkt het Rijk samen met de economische kerngebieden van de Noordelijke en Zuidelijke Randstad en de Brainport Eindhoven aan de versterking van de concurrentiekracht. Dit vraagt een optimale inbedding van deze economische kerngebieden in de Nederlandse en internationale netwerken van kennis, vervoer, handel, investeringen, data en energie (REOS, 2017). De agglomeratiekracht wordt versterkt door de bereikbaarheid te vergroten, onder meer door de economische kerngebieden sneller te verbinden (Programma Toekomstbeeld OV, 2019). Zo kan ook de leidende positie van de zeehavens in onze delta-economie behouden worden, zodat de toegevoegde waarde, de bijdrage aan het nationale verdienvermogen en de werkgelegenheid van de zeehavens en de daar gevestigde bedrijven ook in een onzekere toekomst behouden blijft.

Elke regio in de Nederlandse economie kent zo z’n eigen sterktes. De onderlinge nabijheid van (kennisintensieve) economische activiteiten in een bepaalde regio is, zeker in grootstedelijke gebieden, gunstig voor de productiviteitsontwikkeling. De nabijheid van kennis en verwante bedrijvigheid, lokalisatievoordelen, lokale arbeidsmarkten en onderwijsaanbod, de fysieke bereikbaarheid en de kwaliteit van woonomgeving en vestigingsklimaat spelen daar een rol bij. Ook een goede verbinding tussen de verschillende economische zwaartepunten van de regio’s is eveneens essentieel voor het nationaal verdienvermogen.