Vestigingslocaties

vestigingslocaties

Definitie: Verandering in areaal en kwaliteit van vestigingslocaties voor specifieke sectoren

Huidige staat

4

De huidige staat ten aanzien van het areaal en kwaliteit van vestigingslocaties voor specifieke sectoren is over het algemeen redelijk te noemen. Nederland kent een aantal stedelijke regio’s die gezichtsbepalend zijn voor de internationale concurrentiepositie en elk hun eigen sterktes kennen: de Noord- en Zuidvleugel van de Randstad en de Brainport Eindhoven. Deze gebieden hebben een grote aantrekkingskracht op (inter)nationale kennis, arbeid en kapitaal. Daarnaast heeft Nederland uitstekende verbindingen en scoren de Nederlandse regio’s goed tot zeer goed op het aanbieden van een langdurige aantrekkelijke omgeving voor bedrijven en bewoners. In krimpregio’s is de kwaliteit van vestigingslocaties nog een aandachtspunt en er is verschil in kwantiteit en kwaliteit per regio.

Referentiesituatie

2

Richting 2030 komt het areaal en de kwaliteit van vestigingslocaties voor specifieke sectoren onder druk te staan; de staat wordt als redelijk gewaardeerd met een toenemend aantal knelpunten. Voor sectoren belangrijke vestigingslocaties in en rond de steden en op goed bereikbare locaties worden herontwikkeld, vaak tot woonlocaties.

Definitie

Hierbij wordt gekeken naar de verandering in areaal en kwaliteit van vestigingslocaties voor specifieke sectoren.

Huidige ambitie

Er is geen algemene kwantificering voor het ambitieniveau van deze indicator met betrekking tot de fysieke leefomgeving beschikbaar. Beleid voor vestigingslocaties wordt door decentrale overheden (verschillend) ingevuld. De waardering van de huidige en referentiesituatie is bepaald op basis van expert judgement.

Huidige staat

Nederland kent een aantal stedelijke regio’s die gezichtsbepalend zijn voor de internationale concurrentiepositie: de Noord- en Zuidvleugel van de Randstad en de Brainport Eindhoven. Deze gebieden hebben een grote aantrekkingskracht op (inter)nationale kennis, arbeid en kapitaal. Daarnaast heeft Nederland uitstekende digitale verbindingen. Onze mainports hebben wereldwijd een aanzienlijk belang, de Amsterdam Internet Exchange is één van 's werelds grootste internethubs en zeven Nederlandse provincies behoren tot de meest innovatieve regio’s in Europa. Ook scoren de Nederlandse regio’s goed tot zeer goed op het aanbieden van een langdurige aantrekkelijke omgeving voor bedrijven en bewoners.

Elke regio in de Nederlandse economie kent zo z’n eigen sterktes. De onderlinge nabijheid van (kennisintensieve) economische activiteiten in een bepaalde regio is, zeker in grootstedelijke gebieden, gunstig voor de productiviteitsontwikkeling. De nabijheid van kennis en verwante bedrijvigheid, lokalisatievoordelen, lokale arbeidsmarkten en onderwijsaanbod, de fysieke bereikbaarheid en de kwaliteit van woonomgeving en vestigingsklimaat spelen daar een rol bij. Ook een goede verbinding tussen de verschillende economische zwaartepunten van de regio’s is eveneens essentieel voor het nationaal verdienvermogen.

Behoefte in kwantiteit en kwaliteit verschilt per regio: er zijn groeiende, stabiele en krimpende regio’s. In regio’s (b.v. de Waddeneilanden) met een groeiende woningvoorraad kan leegstand en verwaarlozing van de openbare ruimte toenemen en het voorzieningenniveau, de werkgelegenheid en de bereikbaarheid afnemen. Daardoor zal de leefomgevingskwaliteit kunnen dalen, wat impact heeft op de aantrekkelijkheid van een vestigingslocatie (Ministerie IenW, 2018).

Referentiesituatie

Doordat steden belangrijke locaties zijn voor het vestigen van bedrijven, is het belangrijk om te weten hoe Nederlandse steden zich zouden moeten en gaan ontwikkelen in de toekomst. Het opleidingsniveau van een stad blijkt een betrouwbare indicatie te zijn een stedelijke groei. Steden met een hoogopgeleide beroepsbevolking presteren goed gepresteerd. Om het relatieve voordeel van de Nederlandse economie te behalen is een hoogopgeleide beroepsbevolking van doorslaggevend belang (CPB, 2010). Om in de toekomst een hoogopgeleide bevolking te behouden moet geïnvesteerd worden in onderwijs. Het huidige beleid zet niet in op grote groei van het onderwijs, waardoor de toekomst onzeker is qua opleidingsniveau in steden (zie Kennis & Innovatie). Dit kan ervoor zorgen dat bedrijven wegtrekken uit de stedelijke gebieden of zelfs uit Nederland. Daarnaast is de trend dat de bereikbaarheidsproblemen (congestie) toenemen in de stad (zie Bereikbaarheid). Dit zorgt voor onvoldoende kwalitatief hoogwaardige en goed bereikbare locaties.

Locaties zijn en blijven belangrijk. Kapitaal en arbeid zijn steeds mobieler, mede door de globalisering. Dit geeft het risico dat wanneer een locatie niet de juiste kwaliteit heeft en niet beschikt over de juiste (digitale) verbindingen, het kapitaal en arbeid eenvoudig naar een andere locatie kan verhuizen. Dit betekent dat een locatie een goede combinatie moet zijn van kwaliteit, verbindingen en arbeid (CPB, 2010). Voor Nederland geldt dit vooral voor de vier grote steden, waar de focus van bedrijven ligt qua vestigingslocatie. Deze nadruk op steden betekent dat er een groeiende differentiatie is tussen het stedelijke en landelijke gebied. Dit brengt een extra onzekerheid en risico met zich, want het is moeilijk voorspelbaar hoe het landelijk gebied zich onder dit toekomstbeeld ontwikkelt.

De focus op steden zorgt voor een onzekerheid voor het landelijk gebied. Steden kunnen alleen belangrijk blijven als ze een hoogopgeleide beroepsbevolking hebben, goede bereikbaarheid hebben en de juiste kwaliteit hebben. Dit maakt ze tot goede vestigingslocaties. Door onvoldoende beleid voor onderwijs, groeiende congestie in de Randstad en de concurrentie van andere (internationale) steden zal de toekomst lastig worden voor de steden als vestigingslocaties. Hierdoor scoort de referentiesituatie slechter dan de huidige staat.