Areaal natuurgebieden

Areaal Natuurgebieden

Definitie: Verandering in het areaal van natuurgebieden.

Huidige staat

2

De huidige staat ten aanzien van het areaal natuurgebieden wordt als matig gewaardeerd. Uit de evaluatie van het Natuurpact 2013 door PBL is gebleken dat de toename van het areaal natuurgebieden onvoldoende is om de doelen van de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn (VHR) volledig te halen. De realisatie van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is nog niet afgerond.

Referentiesituatie

3

Richting 2030 is sprake van een positieve trend, bij voortzetting van bestaand beleid. Dit leidt in de referentiesituatie tot een redelijke staat ten aanzien van het areaal natuurgebieden. In het project ‘naar een hoger doelbereik’ wordt nagedacht over extra natuurgronden en de doelstelling qua areaal NNN is naar verwachting behaald in 2030. Echter de inrichting van het NNN en de kwaliteit van de gerealiseerde natuur blijft achter.

Definititie

Dit criterium omvat het areaal van natuurgebieden in Nederland. Het gaat hierbij met name om de realisatie van het Natuurnetwerk Nederland. Binnen de Natura 2000-begrenzing ligt vaak ook een opgave voor de omvorming van landbouw naar natuur, maar dit valt binnen de doelstelling van het NNN en wordt daarom niet apart beschouwd. De kwaliteit van de natuurgebieden wordt beoordeeld onder ‘soorten & habitats’ (milieucondities) en zal uiteindelijk terug te zien zijn in de biodiversiteit.

Huidige ambities

Het ruimtelijke rijksbeleid is vastgelegd in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) uit 2012. Ruimtelijke samenhang dient het volgende nationale belang van de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR): Ruimte voor een nationaal netwerk van natuur voor het overleven en ontwikkelen van flora-en faunasoorten (Rijksoverheid, 2012). In het Natuurpact 2013 is afgesproken dat provincies tot 2027 samen minimaal 80.000 hectare extra landnatuur binnen het Natuurnetwerk Nederland realiseren (Rijksoverheid, 2013).

Huidige staat

De cijfers verwerving, inrichting en beheer met SNL-subsidie in de Vierde Voortgangsrapportage Natuur laten zien dat provincies op koers liggen met het invullen van de afspraak uit het Natuurpact over de realisatie van 80.000 ha natuur. De gerealiseerde natuur tussen 1-1-2011 en 31-12-2017 komt uit op 35.714 hectare. Provincies hebben nog 44.286 hectare te realiseren om hun doel van 80.000 hectare in 2027 te halen. De uitvoering van het beleid gaat nog steeds vooruit maar de snelheid vertraagt (zie figuur 3.10 en 3.11). De belangrijkste reden hiervoor is dat het verwerven en inrichten van grond verloopt in een golfbeweging met pieken en dalen (IPO, Ministerie van LNV en BIJ12, 2018).

Figuur 3.10 | Trend verwerving gronden ten behoeve van nieuwe natuur. Bron: IPO, Ministerie van LNV en BIJ12, 2018.

Figuur 3.11 | Trend inrichting verworven gronden ten behoeve van de realisatie van nieuwe natuur. Bron: IPO, Ministerie van LNV en BIJ12, 2018.

Referentiesituatie

Naar verwachting zal de focus de komende jaren vooral liggen op verwerven. In diverse provincies worden namelijk nieuwe gebiedsprocessen en grondstrategieplannen opgestart. Vervolgens zijn vanaf 2020 weer meer piekmomenten van inrichting te verwachten. Hoewel de cijfers rond verwerving en inrichting een afvlakkende trend laten zien, verwachten de provincies, met het oog op de totale inrichting sinds 2011, de doelstelling in het Natuurpact met de huidige maatregelen nog steeds op tijd te bereiken (IPO, Ministerie van LNV en BIJ12, 2018).

De kwaliteit van de nieuwe natuur, en daarmee de functionaliteit van het NNN, staat echter nog steeds onder druk. Verdichting (zie Verstedelijking), klimaatverandering en verdroging (zie Klimaatverandering), veenoxidatie en bodemdaling (zie Bodemdaling) en verzilting en verlaging van het waterpeil (zie kwaliteit en kwantiteit grond- en oppervlaktewater) heeft een negatieve impact op de natuurkwaliteit.