Recreatie

Recreatie

Definitie: Verandering in aanwezigheid, kwaliteit en nabijheid van recreatiemogelijkheden.

Huidige staat

4

De huidige staat ten aanzien van de aanwezigheid, kwaliteit en nabijheid van recreatiemogelijkheden is overwegend goed te noemen in Nederland. Wel is er sprake van regionale verschillen.

Referentiesituatie

3

Richting 2030 zal het (grensoverschrijdend) toerisme naar verwachting verder groeien. Als gevolg van een toenemende druk op bestaande recreatievoorzieningen, kan dit leiden tot negatieve gevolgen voor de kwaliteit van de beschikbare recreatiemogelijkheden. De referentiesituatie is daarom redelijk gewaardeerd.

Definitie

Deze indicator beschouwt de verandering in aanwezigheid, kwaliteit en nabijheid van recreatiemogelijkheden.

Huidige ambitie

Er is geen algemene kwantificering voor het ambitieniveau van deze indicator met betrekking tot de fysieke leefomgeving beschikbaar. Beleid voor recreatievoorzieningen wordt door decentrale overheden (verschillend) ingevuld. De waardering van de huidige en referentiesituatie is bepaald op basis van expert judgement.

Wel is in het Nationaal Sportakkoord een ambitie vastgelegd om de toegankelijkheid van sportaccommodaties voor alle doelgroepen te verbeteren en de bereikbaarheid en toegankelijkheid van de groene leefomgeving met een drempelloze en aantrekkelijke beweeginfrastructuur verhogen (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 2018).

Huidige staat

De groeiende Nederlandse bevolking spendeert veel uren aan vrije tijd, zo’n 42,5 uur per week (RIVM, 2018e). Dat wordt voornamelijk ingevuld met wandelen, winkelen en fietsen (zie figuur 5.4). Recreatie is de laatste decennia uitgegroeid tot een belangrijke sector. Dit komt de economische (groeiend toerisme) en technologische (groeiend treingebruik) ontwikkelingen. Recreatie heeft ook invloed op de inrichting en vormgeving van de ruimte. Een voorbeeld hiervan is dat door heel Nederland routes uitgezet zijn voor wandelaars, pleziervaarders en fietsers om te recreëren. De wisselwerking tussen mens en natuur heeft het Nederlandse landschap gevormd tot wat het nu is. Mensen hechten waarde aan natuur en aan cultuurlandschappen, zij ontlenen identiteit aan plekken en hebben groene ruimte nodig voor hun fysieke en mentale gezondheid. Aantrekkelijke landschappen nodigen onder andere uit tot recreatie.

Figuur 5.4 | Aantal ondernomen activiteiten in de vrije tijd door Nederlanders, 2015. Bron: NBTC, 2015

Onder recreatie valt een breed scala aan activiteiten, zoals buitenrecreatie, (water)sport, uitgaan en culturele bezichtigingen. Hierbij is er een voorkeur voor buitenrecreatie, sport en winkelen om vrije tijd te besteden (zie Figuur 5.5). Dit brengt wel toenemende ruimteclaims met zich mee, zoals in verband met de ontwikkeling en de bouw van nieuwe bioscopen, jachthavens en natuur en recreatiegebieden. Aan de stadsranden gaat het daarbij ook om vrijetijdscomplexen en ‘urban leisure centers’. Recreëren kan in Nederland bijna overal, waardoor iedereen in de nabijheid is van een soort recreatie. Er is wel een verschuiving te zien in het recreëren. Men wil tegenwoordig een garantie op een beleving en is bereid om met de auto grote(re) afstanden af te leggen. De dynamiek van recreatie is het sterkst langs de randen van de Randstad, de Brabantse stedenrij, de knooppunten Arnhem/Nijmegen, de Veluwezoom en het Zuid-Limburgse heuvelland (knooppunt Maastricht-Heerlen). In de landelijke gebieden, zoals Groningen, Friesland en Zeeland, is er een verandering in recreatie. In deze gebieden wordt de focus gelegd op het koppelen van recreatie aan stedelijke en landelijke eigenschappen en kwaliteiten (Mommaas et al., 2000).

Figuur 5.5 | Percentages bestedingen recreatieve activiteiten in Nederland, 2015. Bron: NBTC, 2015

Referentiesituatie

Het ziet er naar uit dat richting 2030 het grensoverschrijdend toerisme nog verder zal groeien. Als deze internationale trend ook voor Nederland geldt dan zal het aantal internationale bezoekers in 2030 met 50% zijn toegenomen. Dit geeft meer druk op de kwaliteit van de recreatie . Het is daarom van belang dat deze bezoekers niet allemaal en alleen maar naar de bestaande hotspots (met name Amsterdam, de badplaatsen en enkele andere plekken) gaan. Nederland kent verschillende regio’s met een uniek karakter en beschikt over een divers aanbod van cultuur, natuur en recreatiemogelijkheden die op dit moment nog maar beperkt worden bezocht. Door bezoekers te verleiden niet alleen Amsterdam en onze badplaatsen, maar ook deze plekken te bezoeken, kan toekomstige groei worden opgevangen. Het spreiden van bezoekers naar andere plekken op andere momenten in het jaar kan ook een positieve bijdrage leveren aan de economische ontwikkeling van diverse regio’s in Nederland. Het kan daar bijdragen aan een nieuwe, positieve dynamiek en bijbehorende werkgelegenheid. Dit is extra relevant gezien de verwachte verdere toename van het aantal binnen- en buitenlandse bezoekers in de komende jaren én de achterblijvende economische dynamiek in een aantal Nederlandse regio’s (Ministerie IenW, 2018).