Uitwerking van indicatoren

De buitenste schil van het ‘Rad’ bevat per thema de belangrijkste aspecten (11 in totaal, vetgedrukt in buitenste schil van het Rad). Per aspect zijn een aantal indicatoren benoemd, waar in het PlanMER op wordt ingezoomd (37 in totaal, bullets in buitenste schil van het Rad).

De 11 aspecten sluiten aan op de reikwijdte van leefomgevingsaspecten die is beschreven in de Omgevingswet en in de startnota ‘De opgaven voor de Nationale Omgevingsvisie’. De aspecten duiden de reikwijdte van het PlanMER. De indicatoren geven een nadere uitwerking van de aspecten. Het betreft een selectie die het resultaat is van het proces van raadpleging over de beoogde reikwijdte en detailniveau van het PlanMER.

Ten behoeve van de effectbeoordeling worden alle indicatoren beschouwd. In het PlanMER worden effecten beschouwd op het niveau van de vier perspectieven. Hierbij wordt in de beschrijving ingezoomd op bepalende effecten, kansen en risico’s (conform advies Commissie m.e.r. 2018). Aspecten en indicatoren waarvoor effecten, kansen of risico’s niet noemenswaardig zijn, worden niet expliciet uitgelicht. Dit betreft een inschatting op basis van expert judgement.

Bij het beschouwen en beschrijven van effecten wordt pragmatisch omgegaan met overlap en relaties tussen indicatoren; sommige indicatoren kennen onderlinge relaties en kunnen onder meerdere perspectieven of aspecten worden beschouwd. Uitgangspunt is dat effecten maar op één plek worden beschouwd en dat daarbij op die plek ook wordt ingegaan op eventuele relaties en indirecte effecten. Ook een eventuele wisselwerking van effecten die optreden in de lucht, op het maaiveld en in de ondergrond wordt daarbij expliciet benoemd.

Hieronder is een uitwerking opgenomen van de indicatoren uit het ‘Rad van de Leefomgeving’. Deze uitwerking vormt de basis voor de beschouwing van effecten in het PlanMER.

Tabel 1.2 | Uitwerking indicatoren beoordelingskader planMER NOVI.

Perspectief leefomgeving

Aspect

Indicator

Nadere uitwerking t.b.v. beschouwing van effecten

Veilige en gezonde leefomgeving

Milieukwaliteit & gezondheid

Milieugezondheids-risico

Verandering in omvang van het milieugezondheidsrisico (o.a. door luchtkwaliteit en geluidhinder).

Gezond gedrag

Verandering in omvang van de verplaatsingen lopend of met de fiets en een gezonde leefstijl.

Veiligheidsrisico’s

Overstromingen

Verandering in de kans en het gevolg van overstromingen vanuit de rivieren en de zee (en daarmee het overstromingsrisico).

Aardbevingen

Verandering in de kans en het gevolg van aardbevingen in Nederland.

Milieurampen

Verandering in de kans en het gevolg van milieurampen als gevolg van risico's van economische activiteiten.

Verkeersveiligheid

De verandering van het aantal verkeerslachtoffers, het gedrag van verkeersdeelnemers en mobiliteitsontwikkelingen.

Klimaat

Emissie en vastlegging van broeikasgassen

Verandering in de emissie en vastlegging van broeikasgassen.

Hitte & droogte

Verandering in de intensiteit en periode van hitte en droogte.

Wateroverlast

Verandering in de kans op het voorkomen van en de gevolgen van wateroverlast.

    

Goede omgevings-kwaliteit

Natuurlijke systemen

Bodem & ondergrond

Verandering in de kwaliteit en het natuurlijke systeem van de bodem en ondergrond.

Grondwater

Verandering in de kwaliteit en het natuurlijke systeem van het grondwater.

Oppervlaktewater

Verandering in de kwaliteit en het natuurlijke systeem van het oppervlaktewater.

Stilte & duisternis

Verandering in het areaal stille, rustige en donkere gebieden.

Natuur

Biodiversiteit

Verandering in de biodiversiteit. Tot stilstand brengen achteruitgang 2020.

Areaal natuurgebieden

Verandering in het areaal van natuurgebieden.

Verbondenheid

Ruimtelijke samenhang van natuurgebieden.

Soorten & habitats

Juiste milieucondities ten behoeve van het duurzaam instandhouden van soorten en habitats.

Landschap & openbare ruimte

Waardevolle landschappen

Verandering in het areaal en de kwaliteit van waardevolle landschappen.

Openbare ruimte

Verandering in de kwaliteit van de openbare ruimte.

Erfgoed & archeologie

Verandering in behoud en ontwikkeling van archeologie, gebouwd erfgoed (monumenten / stads- en dorpsgezichten), cultuurlandschap en werelderfgoed.

    

Economische omgeving

Natuurlijke hulpbronnen

Drinkwater

Verandering in volume en kwaliteit drinkwatervoorraad.

Minerale & fossiele hulpbronnen

Verandering in volume en kwaliteit van voorraad minerale en fossiele hulpbronnen.

Grondstoffenbehoud (circulariteit)

Verandering in perspectief op het sluiten van grondstofkringlopen.

Duurzaam landgebruik

Verandering in de mate van duurzaam beheer van het areaal buitengebied (incl. behoud bodemvruchtbaarheid).

Economische vitaliteit

Werkgelegenheid

Verandering in het aantal banen in sectoren.

Verdienvermogen

Verandering in het verdienvermogen van sectoren.

Kennis & innovatie

Verandering in de mate van kennisontwikkeling en innovatie.

Nationale veiligheid

Verandering in de mate waarin de nationale veiligheid wordt gegarandeerd.

Ruimtelijk economische structuur

Bereikbaarheid

Verandering in het aantal banen dat binnen een uur reistijd bereikt kan worden.

Energienetwerk

Verandering in de mate waarin vraag en aanbod voor energie zijn verbonden door de aanwezigheid van energie infrastructuur.

Digitaal netwerk

Verandering in de digitale verbondenheid door de aanwezigheid van digitale infrastructuur.

Vestigingslocaties

Verandering in areaal en kwaliteit van vestigingslocaties voor specifieke sectoren.

    

Woonomgeving

Wonen & woonomgeving

Woningbouwlocaties

Verandering in areaal en kwaliteit van woningbouwlocaties.

Voorzieningen

Verandering in aanwezigheid, kwaliteit en nabijheid van voorzieningen.

Recreatie

Verandering in aanwezigheid, kwaliteit en nabijheid van recreatiemogelijkheden.

Welzijn

Sociale samenhang

Verandering in de mate van (ruimtelijke) sociale samenhang.

Inclusiviteit

Verandering in de mate waarin iedereen gelijke kansen heeft om deel te nemen aan de samenleving.