Hoofdstuk 2 | DE STAAT VAN DE FYSIEKE LEEFOMGEVING

Het ‘Rad van de Leefomgeving’ vormt de basis in de beoordelingsmethodiek; het vormt het kader voor de beschrijving van de staat van de leefomgeving. In het onderstaande Rad is de huidige ‘staat van de fysieke leefomgeving’ in beeld gebracht. Dit is een ‘foto’ van de huidige situatie van de leefomgeving. Hierbij is voor de verschillende aspecten en indicatoren uit het ‘Rad van de Leefomgeving’ de huidige staat beschreven. Naast de huidige ‘staat van de fysieke leefomgeving’ is ook de zogenaamde referentiesituatie in beeld gebracht. Dit is de situatie zoals die zich in de toekomst voor zou doen bij ongewijzigd beleid én waarbij autonome trends en ontwikkelingen in acht worden genomen.

De volgende figuur vat het beeld van de staat van de fysieke leefomgeving samen, zowel voor de huidige situatie (lichte lijn) als voor de referentiesituatie in 2030 (donkere stippellijn). Belangrijk om te vermelden is dat het een globaal beeld van de staat van de fysieke leefomgeving betreft. De staat van specifieke indicatoren die onderdeel zijn van de aspecten verschilt. Ook is er sprake van regionale verschillen, verschillen binnen steden en in het landelijk gebied en bijvoorbeeld verschillen binnen en buiten beschermde natuurgebieden.

Algemeen beeld van de Staat van de Leefomgeving

De huidige staat van de fysieke leefomgeving laat een wisselend beeld zien. Vooral qua ruimtelijk-economische structuur, economische vitaliteit, de kwaliteit van de openbare ruimte en veiligheidsrisico’s staat de fysieke leefomgeving er op dit moment over het algemeen goed voor. Vooral de huidige staat ten aanzien van het klimaat, natuurlijke systemen, natuur en milieukwaliteit & gezondheid staan onder druk; ambities worden (nog) niet gehaald en op veel plekken is sprake van knelpunten.

Hoewel de onzekerheid over bijvoorbeeld geopolitieke en technologische ontwikkelingen groot is, zorgen autonome trends en ontwikkelingen ervoor dat de staat van de leefomgeving richting 2030 voor de meeste aspecten meer onder druk komt te staan. Bestaand beleid keert de negatieve trends naar verwachting niet. Een uitzondering vormt de positieve trend ten aanzien van de staat van natuurlijke systemen. Dit hangt samen met de positieve bijdrage van de Kaderrichtlijn Water voor de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater.

Vooral de toch al kwetsbare staat ten aanzien van het klimaat, de natuur (met name biodiversiteit) en milieukwaliteit & gezondheid komen richting 2030 over het algemeen verder onder druk te staan. Daarnaast vallen de negatieve trends ten aanzien van landschap & openbare ruimte, natuurlijke hulpbronnen, de ruimtelijk-economische structuur en welzijn op; vooral de toenemende druk op de sociale samenhang en inclusiviteit maakt dat ook welzijn in de referentiesituatie een kwetsbaar aspect vormt.

Klik op de onderstaande afbeelding van het RAD voor nadere informatie. De buitenste rand van het RAD is interactief. Als u op bijv. Milieukwaliteit & gezondheid gaat staan krijgt u een pop-up te zien. Wanneer u hierop klikt komt er nadere informatie over de staat van de leefomgeving i.r.t. dit aspect. In de pdf (te downloaden rechts bovenin uw scherm) is deze informatie onder het figuur te lezen.

Figuur 2.1 | staat van de fysieke leefomgeving (Rad van de Leefomgeving)

Hierna is de staat van de leefomgeving voor alle indicatoren toegelicht. In het achtergronddocument ‘De staat van de fysieke leefomgeving’ is een nadere onderbouwing opgenomen.