Hoofdstuk 3 | REFLECTIE EN ALTERNATIEVEN TIJDENS DE VOORBEREIDING VAN DE NOVI

Al vanaf het begin van de voorbereiding van de NOVI is in 2015 gestart met de werkzaamheden ter voorbereiding van de plan-m.e.r.-procedure. Hierdoor kon door het bieden van reflectie gedurende het hele proces meerwaarde worden geboden door het ‘milieubelang’ (in dit geval volgens de brede benadering van de fysieke leefomgeving) een volwaardige plek in de planvoorbereiding te geven. Hiertoe is op verschillende momenten tijdens de voorbereiding van de NOVI vanuit plan-m.e.r.-perspectief reflectie geboden. Hierna is samengevat op welke wijze dit in het proces is gebeurd.

Tabel 3.1 | Overzicht reflectiemomenten

Reflectie 1 | jan. - feb. 2016

Brede benadering

De reflectie vanuit het PlanMER-proces heeft bijgedragen aan de selectie en formulering van opgaven in de Startnota NOVI, door het inbrengen van het Rad van de Leefomgeving voor een brede benadering van leefomgevingskwaliteit. Hierbij zijn bijvoorbeeld biodiversiteit en welzijn expliciet onder de aandacht gebracht als specifieke aandachtspunten voor de NOVI.

Reflectie 2 | jun. - nov. 2017

Alternatieve beleidsopties

Bijgedragen aan expliciete beschouwing van kansen en risico’s bij de verkenning van beleidsopties door verdiepingsgroepen. Dit is het moment dat de gevolgen van beleidsalternatieven globaal in beeld zijn gebracht. In het PlanMER is een beschouwing opgenomen van de alternatieve beleidsopties die zijn verkend. In paragraaf 3.2 wordt hier verder op ingegaan.

Reflectie 3 | mei 2018

Aanscherping beleidskeuzes

Bijgedragen aan aanscherping van de redeneerlijn en beleidskeuzes in de NOVI en agenderen van thema’s die (o.b.v. eerste beschouwing van kansen en risico’s) aandacht vergen bij de uitwerking van de ontwerp-NOVI.

De geboden reflectie was gericht op:

  • Het belang van het expliciet maken welke afwegingen worden gemaakt ten aanzien van de verkende alternatieve beleidsopties.

  • Het belang van het logisch verbinden van beleidskeuzes aan uitdagingen, ambities en nationale belangen.

  • Het belang van het formuleren van concrete ambities voor leefomgevingskwaliteit en beleidsdoelstellingen (in termen als ‘wat, waar, wanneer of hoe’).

  • Het belang van gebiedsspecifieke uitwerking om concreter zicht te kunnen krijgen op mogelijke effecten.

  • Het belang van het uitvoeren van een confrontatie tussen verschillende beleidskeuzes.

  • Het expliciet maken van de betekenis van de rol van het rijk en de wijze van sturing voor het doelbereik en het optreden van effecten.

  • Het expliciet maken van enkele pregnante ‘ingreep - effectrelaties’ van beleidskeuzes.

Reflectie 4 | nov. 2018

Samenhangende keuzes en conflicterende claims

In november 2018 zijn samenhangende beleidskeuzes en conflicterende claims in specifieke gebieden geïdentificeerd en uitgewerkt. De resultaten zijn in dit planMER opgenomen in hoofdstuk 4: Samenhangende effecten. De inzichten hebben bijgedragen aan het expliciteren van keuzes bij conflicterende claims en het identificeren van onderwerpen die expliciet aandacht vergen in het planMER.

Reflectie 5 | jan - mei 2019

Optimaliseren ontwerp-NOVI

Er is een selectie gemaakt van ‘kwetsbare onderwerpen’ die expliciet aandacht behoeven in het PlanMER. Het betrof onder andere milieukwaliteit, gezondheid, welzijn en biodiversiteit. De kansen en risico’s ten aanzien van deze onderwerpen zijn expliciet besproken met de vertegenwoordigers van departementen die werken aan de voorbereiding van de ontwerp-NOVI. Hierbij is de nadere uitwerking van beleidskeuzes in de ontwerp-NOVI aan de orde gesteld. Dit heeft geleid tot aanscherpingen in de ontwerp-NOVI en aandachtspunten voor vervolgbesluiten; dit is uitgewerkt in hoofdstuk 6 van dit PlanMER.

Verder gaf de categorisering van beleidskeuzes ten behoeve van de effectbeoordeling inzicht in de mate van (on)zekerheid voor het doelbereik van het beleid en de mate van (on)zekerheid over het al dan niet voordoen van effecten. Ook dit inzicht heeft geleid tot aanscherpingen in de ontwerp-NOVI.