Veilige en gezonde leefomgeving

Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied

Een toekomstbestendige inrichting van het landelijk gebied geeft kansen voor het klimaat. Het verbeteren van de balans tussen het landgebruik en de omgevingskwaliteiten van bodem, water, lucht en de transformatie naar natuur inclusieve landbouw vermindert (met name in kwetsbare gebieden) risico’s op droogte en wateroverlast. Door het landgebruik beter af te stemmen op de zoetwaterbeschikbaarheid neemt de druk op verschillende functies af.

  

Klik op het plaatje links voor een vergroting van het RAD van de leefomgeving

Het bodemgebruik sluit zo veel mogelijk aan bij de natuurlijke karakteristieken ervan. Emissie van broeikasgassen kunnen dalen door het tegengaan van bodemdaling (met oxidatie) in veenweidegebieden [1] (zie ook LTO, 2018; Dienst Landelijk Gebied & Tauw, 2015), lagere milieubelasting van de landbouw en de transformatie naar kringlooplandbouw. Er zijn echter ook trade-offs tussen verschillende doelen.

Verder kan het investeren in de bodemkwaliteit - door het toevoegen van organische stof aan de bodem - leiden tot een hogere CO2-uitstoot; door het toevoegen van organische stof wordt meer CO2 opgeslagen in de bodem die ook weer wordt afgebroken met CO2-uitstoot als gevolg. Vergroten van het welzijn van dieren en het kunnen beleven van landbouwdieren, kan de hoeveelheid fijnstof vergoten doordat de dieren buiten verblijven. Dit kan worden voorkomen door het aantal dieren terug te brengen. Deze integrale aanpak vraagt om een andere manier van denken (systeemgericht) en sturen.

Er zijn kansen voor het gezondheidsrisico als gevolg van de transformatie naar kringlooplandbouw en verduurzaming van de veehouderij. Reststromen worden zoveel mogelijk benut als grondstoffen voor landbouwproductie. Hierbij komt zo min mogelijk afval vrij en is de uitstoot van schadelijke stoffen zo klein mogelijk. Kringlooplandbouw kan aan de andere kant ook een risico opleveren voor infecties voor de mens in de omgeving, namelijk door het terugbrengen van afval en reststoffen in de kringloop. Bescherming en versterking van de biodiversiteit met vergroening en inpassing van water nodigt uit tot gezond gedrag met (meer wandelen en fietsen).

Met betrekking tot veiligheidsrisico’s kan gesteld worden dat de gevolgen van overstromingen kunnen afnemen wanneer bodemdaling in veenweidegebied verder wordt tegengegaan.

Belangrijkste kansen: gezond gedrag, milieugezondheidsrisico, overstromingen, emissie & vastlegging van broeikasgassen, hitte & droogte, wateroverlast.

Belangrijkste risico’s: milieugezondheidsrisico en emissie & vastlegging van broeikasgassen.

  • 1 Een aandachtspunt hierbij vormt dat bepaalde moerasvorming toch ook kan leiden tot een toename van emissies. Dit dient tegen te worden gegaan.